T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI YOZGAT İL KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRLÜĞÜ

Hüzni Baba (Hizbi)

Yozgat’ın yetiştirdiği değerli şairlerden olan Hüznî Baba, 1879 yılında Yozgat’ın Aşağı Nohutlu Mahal­lesinde doğmuştur. Esas adı Mehmet’tir. Keşşaf- zâdeler’den Mehmet Derviş Efendi’nin oğludur. İyi bir öğrenim görerek, Sağır Mustafa Medresesi’nde ilim öğrenmiştir, mahkeme zabıt kâtipliğinde, imamlıklarda bulunmuştur.

İlk divanını aruz vezniyle yazdığı şiirler, İkincisini hece vezniyle söylediği koşma, destan, taşlama, şarkı, maniler doldurur. 1930’da meydana getirdiği koşmalarını içine alan üçüncü kitabı basılmıştır. Hüznî'nin şiirlerinde kullandığı atasözleri ve deyim­lere bakılınca onun bir kültür taşıyıcısı, mahallî bir kaynak olduğu hemen anlaşılır. Bunun da en büyük delili 200 dolayında cönk, mecmua ve basılı kaynakta şiirlerinin edebî yönünün, hayatının yer almış ol­masıdır. Hüznî 17 Ocak 1936’da Yozgat’ta ölmüştür. Mezarı, Halit Efendi Bağı Mezarlığı’ndadır. Bu büyük şahsiyet için, Kültür Bakanlığı, 1991 yılı içerisinde bir anıt mezar yapılmasını programa almış, ödeneği te­min edilmiş olup, mezarının olduğu yerde yapımı gerçekleştirilecektir.

Bir kıptî ufacık mesned alınca
Sadr-ı a’zam gibi piyesine bak
İşin düşüp başın darda kalınca
Bir tecrübe it de mâyesine bak

Nâmerde sır vir de bir aç arayı
Başına dar ider geniş dünyayı
Veled-i zinaâdan umma vefayı
Tohum kimin bir dayesine bak.

İzz et-i nefsine arz it ihtiyaç
Dostun olsa virme fırsat gözün aç
Tilki gölgesinde kalma lâ ilâç
Tek mahv itsin arştan sâyesine bak.

Cahil adam olmaz evliyi olsa
Arife teslim ol eşkıya olsa
Hizbi bel bağlama akraba olsa
Hele bir fikrinin gayesine bak
 
 
YOZGAD DESTANI

Nice medh ideyim âb (u) havisin
Dinle nedir dâsitanı Yozgad’ın
Tadanlar mest olur zevk u sefâsın
Âli yüksekdir mekânı Yozgad’ın
 
Dört tarafın sarmış dağları vardır
Sedd-i İskender’den yâdigârdır
Manzarası lâtif cây-ı mesârdır
Gören olur hep hayrânı Yozgad’ın
 
Çapan Zâde itmiş bir câmi binâ
Emsâli bulunmaz bir yerde aslâ
Mekânını Firdevs eyleye
Mevlâ Veli ni’met mihribânı Yozgad’ın
 
Kıble tarafından Çamlık havadar
Ehl-i keyfe keyf bağışlar sad hezâr
Al yeşil mor sarı çiçekler açar
Güller açar gülistânı Yozgad’ın
 
Bir nev arûs âsâ yeşermiş çamlar
Hep sahraya gider servi endâmlar
Kurulur meclisler içilir câmlar
Şarkı söyler gazelhânı Yozgad’ın
 
Dile neş’e verir çiğdem sahrası
Çayır çimen açar hoşdur havası
At koşusu erenlerin sadâsı
Hayat verir her seyrânı Yozgad'ın
 
Açılır Menefşe lâleler biter
Eser seher yeli bülbüller öter
Sâkiler elinde bâdeler tutar
Hep cem olur nevcivânı Yozgad’ın
 
Yaseminle nergis reyhânla zanbak
Susamla ıtırşâh safâsına bak
Ne güzel halk itmiş Cenab-ı Hallâk
Heva renkli erguvanı Yozgad'ın
 
Birikir her taraf pîr ile civan
Temâşâya çıkar ahbâb u yarân
Koç yiğitler anda tutarlar meydan
Güreşir hep pehlivanı Yozgad’ın
 
Panayırı meşhur dinir her yanda
Keçi koyun deve at merkep manda
Sığır katır kalmaz hep gelir anda
Ticaretli hazirânı Yozgad’ın
 
Ehl-i medeniyet sâhib diyanet
Da ’im ahalisi eyler ticaret
Ahde vefa kılar mevcûd sadakât
Müstakimdir hem vicdanı Yozgad’ın
 
Gayet garib dostudur misafirperver
Gelen garîblere çok ikrâm eyler
Mürüvvet ehlidir sehâyı sever
Hamiyetden çok nişânı Yozgad’ın
 
Edebiyat yeri câhil (ü) ârif
Her birisi fenne hakkıyla vâkıf
Kâtibdir umûmu ehl-i ma’arif
Merkebçisi hem çobanı Yozgad’ın
 
Dilberleri çokdur ince meyânlı
Tâvus gibi süslü gayet unvânlı
Zekâveti ma’rûf şöhretli şanlı
Kaleminden damlar kanı Yozgad’ın
 
Köyleri muhterem ehl-i sehâvet
Gelen misafire eyler ri’âyet
İltifâtı fevka ’l-âde nihayet
Gayet meşhur hânedanı Yozgad’ın
 
Sahib-i tevekküldür sâfi vicdanlar
Muhibb-i sâdıkdır hep bir insânlar
İşleri zira 'at hep reçber onlar
Bağ bahçedir her yanı Yozgad'ın
 
Aşa ’ir her taraf yaşar yaylada
Kurulmuş haymeler çölde sahrâda
Konarlar göçerler ıây-ı saf âda
Akdağ gibi var ormanı Yozgad'ın
 
Âb-ı hayat gibi suları akar
Lâlesi sünbülü reyhanı kokar
Davar sığır ile yaylaya çıkar
Akdağ gibi var ormanı Yozgad’ın
 
Sorgun Boğazlıyan M a’den kazası
Mürüvvet ehlidir beyi ağası
Dâ’im fukaraya vardır âtası
Mebzül ni’metiyle nâm Yozgad’ın
 
Küsûfa uğramış misl-i âfitâb
Ebr-i târda kalmış sanki mâhitâb
Hırkası başında çok şeyh ü şebâb
Nice vardır kahramanı Yozgad’ın
 
İtmedim vasfından binde birin yâd
Çekilmiş köşeye çok sahib irşâd
Gayetle muhterem hep kavm-ı Yozgad
Hem de pek yüksekdir şânı Yozgad'ın
 
Hâ’in her cihetden yaman değil mi?
Ne kadar vasf itsem şâyan değil mi?
",Hubb’l-vatan mine’l-imân" değil mi?
Hizbi kıymetini tanı Yozgad'ın
 
YOZGADLI HÜZNÎ